เทศบาลตำบลต้นตาล-พระยาทด
อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี • สรุปแผนกลยุทธ์และวิเคราะห์ข้อมูลแบบเข้าใจง่าย
เฉลี่ยประมาณปีละ 31.3 ล้านบาท
ครอบคลุม 14 แผนงานตามยุทธศาสตร์
14 โครงการใหญ่ที่ต้องขอทุนสนับสนุน
จัดสรรไปที่ด้าน “คุณภาพชีวิต”
“ชุมชนเข้มแข็ง แหล่งวัฒนธรรมไท-ยวน เกษตรล้วนปลอดสารพิษ พัฒนาคุณภาพชีวิตตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง”
อัตลักษณ์ที่น่าภาคภูมิใจของชุมชน
สืบสานชาติพันธุ์ “ไท-ยวน”
มีรากฐานวัฒนธรรมล้านนาอันเป็นเอกลักษณ์โดดเด่น มีศูนย์วัฒนธรรมไท-ยวน และประเพณีเฉพาะตัวอย่าง “กินข้าวแลงขันโตก” การรำโทนโบราณ และประเพณีทำบุญสลากภัตที่ยังเหนียวแน่น
หัตถศิลป์ “ผ้าทอยกมุกสะเด็ดน้ำ”
กลุ่มทอผ้าตีนจกลายเสาไห้ และผ้าทอยกมุกของหมู่ 3 และหมู่ 8 ที่รวมกลุ่มผลิตเป็นสินค้า OTOP ระดับจังหวัดที่สร้างอาชีพและรายได้งามๆ ให้แก่กลุ่มสตรีในชุมชนช่วงหลังฤดูเก็บเกี่ยว
กาดท่องเที่ยว “ฮิมน้ำ & ต้าน้ำ”
“ตลาดต้าน้ำโบราณบ้านต้นตาล” และแหล่งท่องเที่ยวใหม่อย่าง “กาดฮิมน้ำพระยาทด” ตลอดจน Homestay วิถีชาวบ้านริมแม่น้ำป่าสัก ดึงดูดนักเดินทางสายวัฒนธรรมและสร้างเศรษฐกิจชุมชน
แผนกลยุทธ์ (Game Plan) การพัฒนาพื้นที่ใน 5 ยุทธศาสตร์หลัก ครอบคลุมความต้องการของชาวบ้านอย่างรอบด้าน:
1. โครงสร้างพื้นฐาน
มุ่งสร้างทางมาตรฐาน ซ่อมแซมถนน ปรับปรุงระบบประปาหมู่บ้าน 8 จุด และขยายไฟส่องสว่างริมคลอง
2. พัฒนาคุณภาพชีวิต
เน้นส่งเสริมสุขภาพชาวบ้าน สนับสนุนโรงเรียน ศูนย์เด็กเล็ก สวัสดิการผู้สูงอายุ/ผู้พิการ และจัดการขยะอย่างยั่งยืน
3. อนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม
หนุนงานบุญไท-ยวน แข่งเรือยาว ตักบาตรเทโว ย้อนตำนานตักบาตรดอกไม้ และส่งเสริมภาษา-ปัญญาพื้นบ้าน
4. พัฒนาองค์กรแผ่นดิน
ฝึกทักษะบุคลากร ติดตั้ง IT เพิ่มประสิทธิภาพสิทธิ์เก็บรายได้ ติดตั้งกล้อง CCTV ป้องกันเหตุภัยพิบัติ
5. ส่งเสริมการท่องเที่ยว
ปรับปรุงรถรางนำเที่ยว ปรับภูมิทัศน์กาดฮิมน้ำ-ตลาดน้ำต้นตาล พัฒนาป้ายบอกทางและสื่อภาษาอังกฤษ
ทิศทางการจัดสรรงบรายปี (พ.ศ. 2566 – 2570)
สัดส่วนงบประมาณตามกลุ่มยุทธศาสตร์
สรุปรายละเอียดตัวเลข
- ปีงบประมาณ 2566 31,771,000 ฿
- ปีงบประมาณ 2567 31,941,000 ฿
- ปีงบประมาณ 2568 31,303,000 ฿
- ปีงบประมาณ 2569 28,247,000 ฿
- ปีงบประมาณ 2570 34,141,000 ฿
- งบรวมทั้งสิ้น (5 ปี) 156,619,000 ฿
วิเคราะห์ศักยภาพเพื่อการวางแผนยุทธศาสตร์ (SWOT)
จุดแข็ง (Strengths) – พลังภายในที่ดี
- มีวัฒนธรรมไท-ยวนและผ้าทอ OTOP ชัดเจน ดึงนักท่องเที่ยวได้เก่ง
- ผู้นำสตรีและคนในชุมชนตื่นตัว พร้อมพัฒนาและอนุรักษ์วิถีชีวิต
- ทำเลดี ใกล้ตัวเมือง คมนาคมเชื่อมต่อง่าย สภาพแวดล้อมดี ไร้มลพิษ
- มีแม่น้ำป่าสักไหลผ่าน เอื้อต่อการเกษตรและแลนมาร์คกาดฮิมน้ำ
จุดอ่อน (Weaknesses) – ปัญหาที่ต้องแก้ไข
- งบประมาณท้องถิ่นมีจำกัด ไม่พอพัฒนาในทุกมิติที่วางไว้
- ประชาชนมีส่วนร่วมในการออกความคิดเห็นค่อนข้างน้อย
- ที่ดินสาธารณะที่จะนำมาจัดทำประโยชน์ส่วนรวมมีจำกัด
โอกาส (Opportunities) – ปัจจัยภายนอกเกื้อหนุน
- รัฐมีนโยบายสนับสนุนท่องเที่ยวชุมชน ช่วยโปรโมทกาดริมน้ำ
- กระแสเทคโนโลยีและเทรนด์ออนไลน์ช่วยกระจายงานทอผ้าให้กว้างไกล
- โอกาสรับการช่วยเหลือและงบสมทบจาก อบจ.สระบุรี หรือส่วนกลาง
อุปสรรค (Threats) – ความไม่แน่นอนภายนอก
- ภาวะเศรษฐกิจประเทศชะลอตัว อาจส่งผลให้นักท่องเที่ยวรัดเข็มขัด
- การจัดสรรงบสนับสนุนจากรัฐบาลกลางขาดความแน่นอนและล่วงหน้า
- การเมืองภายนอกขยับตัวบ่อย นโยบายรัฐบางอย่างอาจสะดุดบ้าง
เจาะปัญหางบประมาณ: “แผนร้อยล้าน แต่ตังค์หลักหมื่น”
ความท้าทายสูงสุดของเทศบาลตำบลต้นตาล-พระยาทด คือ “ปัญหางบประมาณที่ไม่แน่นอนและไม่เพียงพอ” เมื่อเปรียบเทียบระหว่าง เป้าหมายตามแผนงานพัฒนา 156 ล้านบาท กับงบประมาณจริงที่ได้รับการจัดสรร จึงเกิดแนวทางการรับมือที่เรียกว่า:
คือ “ไอเดียเด็ดที่อยากทำมาก แต่ตังค์เทศบาลไม่พอจ่าย” ในปี 2566 มีถึง 14 โครงการยักษ์ใหญ่มูลค่ารวม 87,300,000 บาท (เช่น ถนนคอนกรีตเชื่อมดาวเรือง 28 ล้านบาท, ดาดเขื่อนกันตลิ่งพัง 42 ล้านบาท) ที่เทศบาลต้องทำเรื่องส่งต่อไปขอรับ “งบสนับสนุนจาก อบจ.สระบุรี หรือส่วนกลาง” มาดำเนินการร่วมกัน
เทศบาลแบ่งบทบาทชัดเจนคือ งบตนเองใช้ดูแล “คุณภาพชีวิตเชิงพื้นฐาน” (เน้นการศึกษา, เบี้ยคนชรา/คนพิการ 12 ล้านบาท/ปี) ขณะที่พวกงานสาธารณูปโภคใหญ่อันกินงบประมาณ มักจัดทำแผนเพื่อขอแรงจากหน่วยงานภายนอก ช่วยแก้ปัญหาตังค์ขาดมือและรักษาวินัยการคลังได้เป็นอย่างดี